حقوق کار در عراق ۱۴۰۴ به پول ایران (جدول درآمد دلاری و دینار) + جای خواب

(آخرین به‌روزرسانی: فوریه ۲۰۲۶ – دقیق‌ترین تحلیل بازار کار اربیل، بصره و بغداد)

وضعیت بازار کار عراق در سال ۲۰۲۶ چگونه است؟

اگر در حال خواندن این مقاله هستید، احتمالاً نوسانات اقتصادی و تورم، شما را به فکر کسب درآمد دلاری یا دیناری انداخته است. اکنون که در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۶ هستیم، عراق همچنان یکی از جذاب‌ترین مقاصد کاری برای ایرانیان، به‌ویژه در بخش‌های فنی و مهندسی است.

اما بازار کار عراق در سال ۲۰۲۶ نسبت به دو سال گذشته تغییرات مهمی کرده است. با پایان یافتن بسیاری از پروژه‌های زیرساختی اولیه و شروع فازهای جدید صنعتی و نفتی، تقاضا از «کارگر ساده» به سمت «نیروی متخصص» در حال تغییر است. همچنین، نوسانات نرخ ارز در ایران، ارزش درآمد در عراق را برای نیروی کار ایرانی دوچندان کرده است.

در این گزارش جامع و اختصاصی از وبلاگ جویاکار، ما پرده از واقعیت‌های بازار کار عراق برمی‌داریم. از حقوق واقعی یک کارگر ساده تا درآمد مهندسان نفت، هزینه زندگی، خطرات احتمالی و روش‌های قانونی دریافت ویزای کار. اینجا جایی برای شایعات نیست؛ فقط اعداد و واقعیت‌ها.

میانگین حقوق در عراق ۲۰۲۶: واقعیت در برابر تبلیغات

بگذارید همین ابتدا سنگ‌هایمان را وا بکنیم. تبلیغاتی که می‌گویند «درآمد ماهی ۱۰۰ میلیون تومان برای همه» اغلب اغراق‌آمیز هستند. اما واقعیت هم دست‌کمی از جذابیت ندارد.

طبق آخرین داده‌های میدانی در فوریه ۲۰۲۶، میانگین حقوق پایه برای نیروی کار خارجی در عراق بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ دلار برای مشاغل عمومی و ۱۲۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار برای مشاغل تخصصی است.

نکته کلیدی: حقوق شما در عراق به ۴ عامل حیاتی بستگی دارد که اگر ندانید، ممکن است با حقوقی نصف ارزش واقعی‌تان استخدام شوید:

1. موقعیت جغرافیایی: حقوق در بصره (قطب نفت) با کربلا (قطب زیارتی) و اربیل (قطب تجاری) کاملاً متفاوت است.
2. زبان: دانستن عربی یا انگلیسی، حقوق شما را حداقل ۳۰٪ افزایش می‌دهد.
3. تخصص: در سال ۲۰۲۶، یک «جوشکار آرگون» ۵ برابر یک «کارگر ساده» ارزش دارد.
4. نوع قرارداد: داشتن جای خواب و غذا، معادل ۳۰۰ دلار صرفه‌جویی در ماه است.

جدول جامع حقوق مشاغل در عراق (لیست قیمت ۲۰۲۶)

در این جدول، ما مشاغل را به ۳ دسته تقسیم کرده‌ایم. مبالغ بر اساس دلار آمریکا است، زیرا نوسان دینار کمتر روی آن تاثیر دارد و برای ایرانیان ملموس‌تر است.

📌(توجه: این ارقام میانگین دریافتی واقعی در پروژه‌های معتبر است)

۱. گروه مشاغل ساختمانی و فنی (پرتقاضاترین بخش)

۲. گروه مشاغل خدماتی و رفاهی

۳. گروه مشاغل مهندسی و تخصصی (High Level)

تحلیل تغییرات حقوق در سال ۲۰۲۶ نسبت به قبل

شاید بپرسید چه چیزی نسبت به سال‌های قبل عوض شده است؟

1. افزایش سخت‌گیری در ویزا: در سال ۲۰۲۶، دولت عراق نظارت بیشتری بر «ویزای کار» دارد. کار با ویزای زیارتی ریسک دیپورت شدن و جریمه‌های سنگین دلاری را به همراه دارد. این موضوع باعث شده کارفرمایان به دنبال نیروهای قانونی باشند و حقوق بهتری به آن‌ها بدهند.
2. رشد پروژه‌های صنعتی: برخلاف سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ که تمرکز روی ساختمان‌سازی مسکونی بود، الان پروژه‌های پالایشگاهی، جاده‌سازی و نیروگاهی رونق گرفته‌اند که حقوق‌های بالاتری دارند اما مهارت بیشتری می‌طلبند.
3. هزینه‌های زندگی: تورم در عراق هم وجود دارد. اگر در سال ۲۰۲۴ با ۲۰۰ دلار می‌شد هزینه خورد و خوراک را داد، در سال ۲۰۲۶ این رقم به حدود ۳۰۰ دلار نزدیک شده است.

هزینه‌های زندگی در عراق ۲۰۲۶: چقدر از حقوقم را می‌توانم پس‌انداز کنم؟

این مهم‌ترین بخشی است که دلال‌های شغلی معمولاً به شما نمی‌گویند. حقوق ۱۰۰۰ دلاری جذاب است، اما اگر قرار باشد ۸۰۰ دلار آن را خرج جای خواب و غذا کنید، عملاً کار در عراق هیچ توجیه اقتصادی نسبت به ایران ندارد. عراق – برخلاف تصور عمومی – کشور ارزانی نیست. به خصوص در شهرهای بزرگ و توریستی، تورم دلاری وجود دارد.

بیایید هزینه‌های یک زندگی کارگری/کارمندی ساده (بدون ریخت و پاش) در سال ۲۰۲۶ را بررسی کنیم:

۱. هزینه مسکن (کمرشکن‌ترین بخش)

اگر کارفرمای شما «جای خواب» (Accommodation) ندهد، بخش بزرگی از درآمدتان می‌سوزد.

• اجاره یک سوئیت کوچک در اربیل (محلات متوسط): ماهانه ۳۰۰ تا ۵۰۰ دلار.
• اجاره اتاق مشترک (Bed Space) در بغداد: ماهانه ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار.
• هزینه آب و برق: در عراق برق دولتی قطع و وصل می‌شود و مردم مجبورند پول «موتور برق محلی» (امپری) بدهند. این هزینه در تابستان به ماهانه ۵۰ تا ۱۰۰ دلار می‌رسد.

۲. هزینه خورد و خوراک

• پخت و پز در خانه: برای یک نفر ماهانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ دلار.
• خرید غذا از بیرون: هر وعده غذای معمولی (مثل کباب یا شاورما) بین ۵ تا ۱۰ دلار هزینه دارد.

۳. اینترنت و ارتباطات (گران‌تر از ایران)

اینترنت در عراق گران است.

• سیم‌کارت و بسته اینترنت ماهانه (معمولی): حدود ۱۵ تا ۳۰ دلار.
• اینترنت نامحدود خانگی: حدود ۴۰ تا ۶۰ دلار در ماه.

💡 فرمول طلایی پس‌انداز: تنها در صورتی قرارداد کاری را امضا کنید که بند «اسکان و غذا با کارفرما» (Housing & Food Included) در آن ذکر شده باشد. در غیر این صورت، حداقل ۴۰٪ از حقوق شما صرف زنده ماندن می‌شود.

کدام شهر عراق برای کار بهتر است؟ (اربیل، بصره و کربلا)

عراق یک کشور یکدست نیست. قوانین، فرهنگ و حتی دستمزدها در شمال (کردستان) با جنوب (بصره) زمین تا آسمان فرق دارد. برای ایرانیان، این ۳ قطب اصلی وجود دارد:

۱. اربیل و سلیمانیه (اقلیم کردستان)

• مزایا: امنیت فوق‌العاده بالا (در حد اروپا)، شهرسازی مدرن، فرهنگ نزدیک به ایران، آب و هوای معتدل‌تر.
• معایب: هزینه‌های زندگی بسیار بالاست. رقابت شغلی زیاد شده و قوانین اقامتی سخت‌گیرانه‌تری نسبت به اعراب دارند.
• مناسب برای: مهندسان، پزشکان، کناف‌کاران، آرایشگران و کسانی که با خانواده مهاجرت می‌کنند.

۲. بصره (پایتخت اقتصادی و نفتی)

• مزایا: بالاترین حقوق‌ها در کل عراق اینجاست. به دلیل گرمای شدید و شرایط سخت، کارفرمایان مجبورند پول خوبی (به دلار) بدهند.
• معایب: گرمای وحشتناک و شرجی در تابستان (گاهی ۵۰ درجه)، امکانات شهری ضعیف‌تر از اربیل، فاصله دورتر از مرزهای ایران.
• مناسب برای: کارگران فنی، جوشکاران صنعتی، مهندسان نفت و کسانی که فقط برای «پول جمع کردن» می‌روند و سختی را تحمل می‌کنند.

۳. کربلا و نجف (شهرهای زیارتی)

• مزایا: محیط مذهبی و آشنا برای ایرانیان، فراوانی غذای ایرانی، احساس غربت کمتر.
• معایب: حقوق‌ها معمولاً پایین‌تر از اربیل و بصره است. بازار کار بیشتر محدود به هتل‌داری، ساخت‌وساز هتل و خدمات رستوران است.
• مناسب برای: نانواها، آشپزها، کارگران ساده ساختمانی و هتل‌داران.

ویزای کار یا ویزای زیارتی؟ (هشدار جدی سال ۲۰۲۶)

در سال‌های گذشته (۲۰۲۳ و ۲۰۲۴)، بسیاری از کارگران ایرانی با «ویزای زیارتی» یا حتی بدون ویزا (در ایام اربعین) وارد عراق می‌شدند و غیرقانونی کار می‌کردند. اما در سال ۲۰۲۶ ورق برگشته است.

💣دولت عراق جریمه‌های سنگینی برای کارفرمایانی که نیروی غیرقانونی استخدام کنند وضع کرده است.

• ریسک ویزای زیارتی: اگر پلیس کار متوجه شود شما با ویزای زیارتی مشغول کار هستید، شما را بازداشت، جریمه نقدی (به دلار) و دیپورت می‌کند. همچنین ممکن است تا ۵ سال ممنوع‌الورود شوید.
• مجوز کار (Work Permit): کارفرما باید برای شما درخواست مجوز کار دهد. هزینه این مجوز (اقامت سالانه) معمولاً بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار در سال است.

☝️نکته مهم: در قرارداد چک کنید که هزینه اقامت با کارفرما باشد، نه شما.

از حقوق عراق چقدر مالیات و بیمه کم می‌شود؟ (محاسبه دریافتی خالص)

یکی از سوالات مهم ایرانیان این است: “وقتی می‌گویند حقوق ۱۰۰۰ دلار است، آیا ۱۰۰۰ دلار کامل به من می‌دهند؟” پاسخ: معمولاً خیر. در عراق هم مثل ایران، کسورات قانونی وجود دارد. البته سیستم مالیاتی عراق نسبت به اروپا بسیار ساده‌تر و ارزان‌تر است.

۱. مالیات بر درآمد (Income Tax)

طبق قوانین سال ۲۰۲۶ عراق، نرخ مالیات برای درآمدهای معمولی (زیر ۱ میلیون دینار یا حدود ۷۰۰ دلار) بسیار ناچیز یا صفر است. اما برای درآمدهای بالاتر (بالای ۱۰۰۰ دلار)، معمولاً بین ۳٪ تا ۱۰٪ مالیات کسر می‌شود.

• نکته: در کارهای ساختمانی روزمزد یا توافقی، معمولاً مالیاتی کسر نمی‌شود و پول نقد (Cash) پرداخت می‌شود.

۲. حق بیمه تامین اجتماعی (Social Security)

اگر در یک شرکت معتبر (شرکتی) استخدام شوید که شما را بیمه کند:

• سهم شما: ۵٪ از حقوق پایه.
• سهم کارفرما: ۱۲٪ از حقوق پایه.
• مثال واقعی: اگر حقوق شما ۱۰۰۰ دلار باشد، حدود ۵۰ دلار بابت بیمه کسر می‌شود و ۹۵۰ دلار دریافت می‌کنید.

⚠️ هشدار مهم: بسیاری از کارفرمایان عراقی برای اینکه ۱۲٪ سهم خودشان را ندهند، پیشنهاد می‌کنند “بیمه نکنیم ولی حقوق را کامل بدهیم”. توصیه ما: اگر قصد اقامت طولانی دارید، بیمه برای تمدید اقامت و حوادث کار حیاتی است. اما برای کارهای کوتاه‌مدت (زیر ۶ ماه)، دریافت پول نقد معمول‌تر است.

چک‌لیست ایمنی قرارداد (قبل از امضا حتماً بخوانید)

متاسفانه کلاهبرداری شغلی در عراق هم اتفاق می‌افتد. کارگرانی بوده‌اند که ۳ ماه کار کرده‌اند و حقوق نگرفته‌اند. برای اینکه سرتان کلاه نرود، این ۵ شرط را در قرارداد چک کنید:

1. زبان قرارداد: هرگز قراردادی که فقط به زبان عربی است و نمی‌فهمید را امضا نکنید. قرارداد باید دو زبانه (عربی-انگلیسی یا عربی-فارسی) باشد.
2. تعیین دقیق ارز پرداخت: در قرارداد باید ذکر شود حقوق به دلار (USD) است یا دینار (IQD)؟

   • ریسک: اگر به دینار ببندید و ارزش دینار کم شود، شما ضرر می‌کنید. اصرار کنید روی دلار.

3. زمان پرداخت: باید ذکر شود حقوق “ماهانه” پرداخت می‌شود. از قبول پرداخت‌های “پایان پروژه” به شدت خودداری کنید.
4. پاسپورت: هیچ کارفرمایی حق ندارد پاسپورت شما را “گروگان” بگیرد. پاسپورت باید دست خودتان باشد (مگر برای چند روز جهت کارهای اداری اقامت).
5. هزینه بازگشت: شرط کنید که در پایان قرارداد، هزینه بلیط برگشت به ایران با کارفرما باشد.

آیا کار در عراق در سال ۲۰۲۶ می‌صرفد؟

بیایید صادقانه و بدون تعارف جمع‌بندی کنیم.

کار در عراق مناسب شماست اگر:
✅ تخصص فنی دارید (جوشکار، برقکار، آشپز، مهندس).
✅ حاضرید سختی دوری از خانواده و زندگی در کمپ را تحمل کنید.
✅ هدف مالی مشخصی دارید (مثلاً جمع کردن ۵۰۰ میلیون تومان در یک سال برای خرید ماشین یا خانه در ایران).
✅ به زبان عربی یا انگلیسی تا حدودی مسلط هستید.

کار در عراق مناسب شما نیست اگر:
❌ هیچ مهارتی ندارید (کارگر ساده بدون تجربه).
❌ انتظار دارید شرایط رفاهی مثل هتل ۵ ستاره داشته باشید.
❌ تحمل گرمای شدید (بصره) یا قوانین سخت‌گیرانه (اربیل) را ندارید.
❌ بدون ویزای کار و به صورت غیرقانونی می‌خواهید بروید (ریسک زندان و جریمه).

سوالات و تجربیات شما

ما در جویاکار تلاش کردیم واقعی‌ترین تصویر از بازار کار عراق در سال ۱۴۰۴/۱۴۰۵ را به شما نشان دهیم. آیا شما تجربه‌ای از کار در اربیل، بصره یا کربلا دارید؟ حقوق‌ها واقعی بود؟ در بخش نظرات پایین بنویسید تا هموطنان دیگر هم استفاده کنند. همچنین اگر سوالی درباره “نحوه گرفتن ویزای کار” دارید بپرسید تا کارشناسان ما پاسخ دهند.